Lavrovun Bakı səfərinin PƏRDƏARXASI - Putin adamı ilə HANSI SÖZÜ GÖNDƏRDİ?

28-02-2023, 11:31           
Lavrovun Bakı səfərinin PƏRDƏARXASI -
Sergey Lavrovun Bakı səfərini biraz gecikmiş səfər də adlandıra bilərik. Əslində keçən il fevralın 23-də Moskvada Azərbaycan və Rusiya dövlət başçılarının iştirakı ilə iki ölkə arasında imzalanan müttəfiqlik haqqında bəyannamənin bir ili tamam oldu. Lakin son günlər regionda sürətlə cərəyan edən proseslər, yerini bir-birinə verən Bakı-İrəvan təmasları və səsləndirilən bəyanatlar belə görünür ki, rəsmi Moskva üçün bir neçə gün də gözləmə mövqeyində dayanıb, bu məsələlərin monitorinqini aparmaq zərurəti yaratdı.

Artıq Rusiyanın Xarici işlər naziri Bakıdadır. Lavrov Bakı səfərində diqqət çəkən məqamlar çoxdur. Onlardan ən maraqlı məqamlardan biri kimi Rusiya xarici siyasət adamının Bakıya səfər proqramının iki günlük olması məsələsini göstərə bilərik.

Rusiya baş diplomatının Azərbaycana bu gəlişi xüsusilə 3 kontekstə diqqət çəkir:

Regiondakı siyasi mənzərə dəyişib

79 gündür ki, artıq Laçın-Xankəndi yolunda azərbaycanlı ekofəalların iştirakı ilə etiraz aksiyası davam edir. Bu aksiyanın başlamasından bu yana bölgədə bir çox proseslərlə bağlı Bakı çox önəmli məsələlərin öhdəsindən gəlmək istiqamətində həlledici addımlar atdı. Bunlardan biri də məhz Laçın yolunun təyinatı üzrə humanitar yardımlar məqsədi ilə istifadə edilməsi məsələsini yoluna qoydu.

Ermənistan tərəfi Bakının şərtlərini qəbul etmədikcə isə Azərbaycan daha sərt tədbirlər barədə düşünmək məcburiyyətində qalıb. Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində ABŞ Dövlət Departamentinin rəhbəri Entoni Blinkenin iştirakı ilə Azərbaycan və Ermənistan liderləri arasında keçirilən görüş zamanı Əliyev Laçın yolunda sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması məsələsini qaldıraraq Vaşinqtonu Bakının bu təklifinə müsbət reaksiya verməsinə nail oldu. Dövlət başçımız bu məsələni elə həmin konfrans çərçivəsində panel müzakirələrdə də bir daha açıq şəkildə qeyd etdi.

Yaxşı bilirik ki, bu məsələdə Rusiyanın da mövqeyi indiki məqamda olduqca önəmli faktordur. Çünki bu gün faktiki olaraq 2025-ci ilə qədər Qarabağın dağlıq hissəsində Rusiya sülhməramlı kontingenti müvəqqəti olaraq missiyasına davam edir. Və hələ də Moskva regionda rıçaqlarından tam olaraq məhrum olmayıb. Düzü, heç Ermənistanın buna nail olacağı da inandırıcı görünmür.

Ermənistanla Rusiya arasında soyuq küləklər əsir

İrəvanın Avropa İttifaqının adını "mülki" missiya qoyduğu 100 nfərəlik yarı hərbiləşmiş qrupunun Ermənistan ərazisinə daxil olmasına canla-başla razılıq verməsi Moskvanı bərk qəzəbləndirir. İstisna edilmir ki, Rusiyanın Ermənistandan qisası İrəvan üçün çox ağır nəticələrlə yekunlaşa bilər. Mariya Zaxarova və Lavrovun da qeyd etdiyi ki, Ermənistanın Fransanın "missiya" təşəbbüsünü dəstəkləyərək Qərbin Cənubi Qafqazda deyure peyda olmasına razılıq verməsi birbaşa olaraq Ruisyanın regiondan sıxışdırılıb çıxarılmasına, Moskvanın nüfuzunun bölgədə azalmasına xidmət edən qərardan başqa bir şey deyil.

Səfər ənənəvi Bakı-İrəvan xətti ilə deyil, Moskva-Bakı xətti ilə baş tutur

Moskvada çox yaxşı dərk edirlər ki, hazırda Rusiya üçün Cənubi Qafqazda risklər var və bu risklərin başında məhz Rusiyanın uzun illər Azərbaycan ərazilərində işğalçı siyasət yürütməsini dəstəklədiyi Ermənistan tərəfindən yaradılıb.

Vaxtı ilə Moskvanın Bakı və İrəvan arasında yürütdüyü disbalans siyasət bu gün məhz Moskvanın öz əleyhinə işləyən əsas amil kimi qarşısındadır. Ermənistanın Avropa İttifaqı missiyasını bölgəyə gətirməsi siyasi balansa və rusların maraqlarına olduqca böyük risklər, təhdidlər yaratmaqda davam edir.

Bu səbəbdən də Rusiya XİN başçısının Bakı səfərinin əsas detalı məlumdur. Belə ki, indiki situasiyada Moskva Bakıya həm bölgədə, həm də “vasitəçilik missiyası”nda balansı qoruya biləcək həlledici oyunçu olaraq yanaşmaq məcburiyyətindədir. Görürük ki, proseslərin bu cür inkişafından Bakı heçnə itirmədi, əksinə Moskvanın Bakıdan umacağı və ehtiyacı bir xeyli atrtmış oldu. Lavrovun səfəri də Rusiya üçün yaranmış riskləri yerində müzakirə etmək, bu risklərin aradan qaldırılmasında Azərbaycanın dövlət başçısının nüfuzu və siyasi bacarığından yararlanmaqdır.

Təbii ki, bunun müqabilində Bakının da Rusiya qarşısında öz şərtləri, tələbləri olacaq. Böyük ehtimalla Moskva yaxşı bilir ki, üçtərəfli razılaşmaların icrasında ən azı praktiki addım atmalı və balansı qoruması üçün Bakıya nəsə verməlidir. Əks təqdirdə Bakıdan regionda düşdüyü çətin durumdan çıxış yolu tapmaq üçün məsə gözləmək əbəsdir. Hadisələrin bu cür inkişafı Azərbaycanın əlini gücləndirən məqamlardandır. Çünki əslində, Moskvanın Aİ "mülki" missiyası ilə bağlı istədiyini Bakı da istəyir. Azərbaycan da Fransanın idarə etməyə çalışdığı Avropa İttifaqının regiondakı proseslərə müdaxilə edib, sülh prosesinin üstündən xətt çəkmək planlarından çox yaxşı xəbərdardır.

Bütün bu maneələri aradan qaldırmaq, özü də qısa zamanda, Bakının əlinə yaxşı şans düşüb. Azərbaycan Rusiyanın müttəfiq ölkə kimi regionda ona qarşı Ermənistan və Fransanın iştirakı ilə qurulan pusquda yanında olduğunu bəyan etməklə həm Moskvaya növbəti dəfə dürüstlük dərsi keçmiş olur, həm də kimin kim olduğunu növbəti dəfə nümayiş etdirir. İndi varsa, qalıbsa, qalanı Kremlin vicdanına qalsın...












Teref.az © 2015
TEREF - XOCANIN BLOQU günün siyasi və sosial hadisələrinə münasibət bildirən bir şəxsi BLOQDUR. Heç bir MEDİA statusuna və jurnalist hüquqlarına iddialı olmayan ictimai fəal olaraq hadisələrə şəxsi münasibətimizi bildirərərkən, sosial media məlumatlarındanda istifadə edirik! Nurəddin Xoca
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
E-mail: n_alp@mail.ru