Telefonla danışmaq vərdişi ictimai mədəniyyəti dəyişir, səssizlik arxa plana keçir
Bu gün, 10:04

Müasir dövrdə texnologiyanın həyatın bütün sahələrinə nüfuz etməsi ilə ictimai yerlərdə davranış qaydaları da dəyişməyə başlayıb. Xüsusilə mobil telefonların kütləviləşməsi nəticəsində, nəqliyyatda, kafe və restoranlarda, gözləmə zallarında, parkda və hətta kitabxanalarda belə yüksək səslə telefonla danışmaq artıq adi hal kimi qəbul edilir. Bu vərdiş isə bir tərəfdən şəxsi sərbəstliyin ifadəsi sayılsa da, digər tərəfdən ictimai mədəniyyətə və ətrafdakıların komfortuna ciddi təsir göstərir.
Azərbaycanda ictimai yerlərdə telefonla danışma mədəniyyəti hələ formalaşma mərhələsindədir və çox zaman şəxsi və ictimai sərhədlər nəzərə alınmır.
Bu hal gündəlik həyatda insanların şəxsi söhbətlərini məcburi şəkildə dinləməyə məruz qalmasına səbəb olur. Sosioloqlar hesab edir ki, bu, həm şəxsi sərhədlərin pozulması, həm də cəmiyyət daxilində səssizliyin dəyərdən düşməsi ilə nəticələnir.
“DogruXeber.az” xəbər verir ki, ictimai nəqliyyatda və bağlı məkanlarda yüksək səslə telefonla danışmaq yalnız etik problem deyil, həm də psixoloji narahatlıq yaradan amillərdən biridir. Bu davranış forması ictimai məkanlarda sakitliyə və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan davranış qaydalarının zəiflədiyini göstərir.
Digər tərəfdən, sosioloji yanaşmaya görə səssizlik sadəcə səsin olmaması deyil, sosial münasibətlərin, şəxsi məkanın və düşüncə mədəniyyətinin qorunmasıdır. Səssizlik insanlara öz düşüncələrini dinləmək, ətrafla əlaqəni dərk etmək və başqalarına hörmət etmək imkanı verir. Lakin ictimai yerlərdə telefon danışıqları ilə yaranan səs-küy bu funksiyanı sıradan çıxarır. Bu səbəbdən bir çox ölkədə ictimai yerlərdə telefonla danışma ilə bağlı maarifləndirmə kampaniyaları aparılır, bəzi mədəni məkanlarda isə buna rəsmi məhdudiyyətlər tətbiq olunur.
Azərbaycanda da bu sahədə ictimai maariflənməyə ehtiyac olduğu aydın görünür. Sosial davranışın dəyişməsi yalnız qayda-qanunla deyil, eyni zamanda gündəlik vərdişlərin tənzimlənməsi ilə mümkündür. İctimai yerlərdə telefonla danışmaq vərdişi üzərində düşünmək, cəmiyyətin sakitliyini, şəxsi məkanını və ümumi etik davranış qaydalarını yenidən dəyərləndirmək zərurəti yaradır.