MİN İKİ YÜZ İL ƏRZİNDƏ ƏRƏB ƏLİFABASI HARMONİK DİLİMİZİ NECƏ DENATURASİYAYA UĞRATDI?

Bu gün, 12:08           
MİN İKİ YÜZ İL ƏRZİNDƏ ƏRƏB ƏLİFABASI HARMONİK DİLİMİZİ NECƏ DENATURASİYAYA UĞRATDI?
1200 il ərzində boğaz dili üçün yaradılmış əlifbanın harmonik Türk dilinə zorən tətbiqi sonuncunun denaturasiyasına səbəb olub.
DNT-nin paralel qoşa xəttli quruluşu onun dayaq sütunudur (Şəkil 1). İki uzun telə bənzər spiral xətt məftildən tutub uzanan üzüm buğumlarını andırır. Burada canlı orqanizmin genetik aparatını təsadüfən nümayiş etdirmirik. İki spiral bir-biri ilə dörd nukleotidlərin yaratdığı körpücük vasitəsilə bağlanır. Onlar -Adenin (A) qarşısındakı Timinlə (T), Quanin (Q) – Sitozinlə (S) – daima qarşılıqlı və ardıcıl körpücüklərlə birləşirlər. Onlar bir-birini qarşılıqlı surətdə əvəzləyirlər. Bu pozisiya daimidir heç vaxt dəyişmir.
Adenin hər vaxt timini, quanin sitizini tələb edir.
Türk dilində sözlərin sait quruluşu “Mütləq (absolyut) vokal” qanunu"na (termin mənimdir) tabedir və bu qanun sayəsində on min ildir ki, Türk dili harmonizm üzərində mövcuddur. Bu qanun DNT-nin təsvir etdiyimiz quruluş qanunlarına bir növü oxşayır.
Bu barədəki geniş məqaləmi Bakıda "dilçi alimlər" Türkologiya jurnalında çapdan çıxardılar.
Türk dilinin sözyaradıcı arxa saitləri (a, o, u, ı) özlərinə komplementar olan, yəni bu seriyadan olan arxa saitləri tələb edir. Qabaq və ya incə saitlər isə (ə, ö, ü, i, e) bu cür komplementarlığı öz aralarında yaradırlar. Bunlar DNT-dəki kimi, deyək, sözün qoşa spiralını əmələ gətirən, DNT-dəki hidrogen körpücüklərinə bənzər samit “xətləri” ilə bir-birinə bağlanırlar.
İndi dilçilərimiz və “-şünaslarımız” arasında, xaricə meyilliliyin məhsulu olan belə bir yalançı nəzəriyyə irəli sürülüb ki, əgər sözdə arxa (qalın) saiti qabaq (incə) sait təqlid edirsə, bu söz Türk dilinə yaddır. O gəlmədir, alınmadır, açığını desək, "bicdir".
Bu şıltaq arasözü Türk dilinin “abır-qismətinə”, tarixiliyinə, onun mixi yazılı zadəgan Söz Fonduna ağır zərbə vurur. Bu cür yanaşma, tarixən zəngin olub, başqa dillərə verdiyi kəlmələrin çoxluğu ilə fərqlənən qədim Türk dilini soyundurub, çılpaq etməkdir. Onu xeyirxah, səxavətli, dilyaradıcı statusu səviyyəsindən dilənçi səviyyəsinə endirməkdir.
.....................................................VƏ ENDİRİB DƏ.
Siz Sevrotyanın da, akademik Ağamusa Axundovun da redaktəsi ilə tərtib edilmiş Türk və Azərbaycan dili lüğətlərinə baxıın:
85-90 faiz kəlmələrimiz "Ondan-bundan alınmadır".
Kəlmədə qalın saitin qalını, incə saitin incəni əvəzləməsini, biz, “Mütləq və ya Absolyut harmoniya” termini ilə ifadə edirik. Burunlarından uzağı görə bilməyən alimlərimizin fikrincə “Əgər sözümüz Mütləq harmoniyada deyilsə, deməli o, “alınma (oğurlanmış) sözdür”. Hətta vurğu ilə tələffüz edilən, yəni apastroflu kəlmələrimizin hamısını bir ucdan ərəb mənşəli sayardılar vaxtilə. Bu, yəqin bu gün də belədir. Amma səhvdir. Dilimizin mixi yazılı kökə söykəndiyi barədəki həqiqəti bilməməzlikdəndir.
Türk dilinin 6 min yaşı olan Ziqqurat məbədinin divarında aşkar edilmiş yazılı daş kapsuldakı “mər`ü” - hörmət etmək kəlməsi elə lap ilk gündən, yəni ərəbə ötürülməmişdən qabaq da apastrofla yazılırdı. Odur ki, Mütləq harmoniyadan kənar və apostroflu kəlmələr bizə ərəblərdən keçib ideyası əsassızdır, bir növü qəsdən düşünülmüş dilimizə “oğru” damğası vuran hipotezdir. Guya “a” səsindən sonra “ə” gəlirsə, (adəm, saət, bəraət, bərabər, bəla və s.) deməli, bu sözləri türk dilinə aid etmək olmaz. Bu cür yanaşma dediyim kimi, uzağı görə bilməməzliyin göstəricisidir.
Adəm gil yazıda ADAM, saət - SAAT, bərabər - BABBAR, bəla - BEEL kimi işlədilib və oradan da qonşulara keçiblər.
Mutasiya zamanı DNT yaddaşında zəifləmə müşahidə olunur. Elə dilin sahibinin şüurunda da... Türk sözlərinin saitinin (sanki DNT-də nukleotidlərin) yazılmaması, “şüuru” olan dilin də “yaddaşında” problemlər törədir.
1300 il ərəb əlifbası ! dilimizin yaddaş funksiyasına zəhərli kimyəvi maddə kimi kar edib. Onu mutasiyaya uğradıb, denaturasiyaya məruz qoyub. Sözlərin ikili spiral qoşa xətləri arasındakı DNT-dəki hidrogen körpücüklərini andıran körpücüklər sındırıldığından (yəni ərəb, Hebru, Yegipet, elə bizim Orxon-Yenisey yazılarındakı kimi), yuxarı qalxan qoşa spiral əzilib, büzülüb, eldə deyildiyi təki, “... bir taxçaya düzülüb” vəziyyətini alıb.
Türk dilinin yazısında bu cür nihilizmi, biz, yeni terminlə, “Sözün denaturasiyası” adlandırırıq.
Ərəbin boğaz dilinə hesablanmış əlifbasının harmonik dil olan türk dilinə tətbiqini, biz, çox halda, lokal yoluxucu xəstəliyi pandemiya səviyyəsinə qaldıran patoloji virus funksiyasında görürük.
Denaturasiya əsasən zülallarda baş verir, yəni maddə öz təbii keyfiyyət və funksiyasını itirir. Çünki onu fəal, dik saxlayan daxili üçfazalı strukturası dağılır. Buna ən yaxşı misal yumurtanın bişirilən zaman bərkiməsidir. Bu halda qabıq içindəki zülal denaturasiyaya uğrayır. O yumurtadan daha cücə almaq olmaz. Ərəb əlifbasının Azərbaycan türk dilinə vurduğu zərbə biologiyadakı bu cür denaturasiya prosesinə çox yaxındır. Yəni DNT strukturunun hər hansı zərrəciyinə virusun vurduğu zərbə kimidir. Kəlmələrimizdə saitlərin qırılması, sözlərimizin sait körpücüklərinin sınması deməkdir.
Aydınlıq üçün verəcəyim bir neçə misala fikir verin:
Bu sözlərin natural (təbii) formaları belədir: əlbəsələr (döyüşçünün geyimi və silah-sursatı), əvəzlənmələrdən, əsabələrdə, sələmləşdirəndə (monopoliyaya almaq) və s.
İndi onları ərəb əlifbası ilə yazsaq samitləri bir-birinə maqnit gücü ilə birləşdirən təkrarlanan nizamlayıcı “ə” saiti (DNT-də adenoidlər) körpücüklər qırılır. Komplementarlıq pozulur. Bu, DNT-nin məhvi deməkdir. Görün Azərbaycan dilinin sözləri müvafiq olaraq necə tanınmaz şəklə düşürlər:
“lbs, vzlmlrdn, sblrd, zllrdn, slmlşdrnd”.
Bu, xarici təsir, yəni xərçəngtörədici “ərəb virusunun” karından türk sözlərinin düşdüyü əsil bəladır.
Mən dəy beş-altı min illik mixi yazılı mətnlərdə bizim olmuş, bizdən alınıb müstəmləkə dövrümüzdə ərəb damğası vurularaq özəlləşdirlimiş minlərlə nativ kəlmələrimizi demirəm.
Şəkil 1. Nativ (normal) DNT. 2. Denaturasiyaya (mutasiyaya) uğramış DNT
Tariyel Azerturk














Teref.az © 2015
TEREF - XOCANIN BLOQU günün siyasi və sosial hadisələrinə münasibət bildirən bir şəxsi BLOQDUR. Heç bir MEDİA statusuna və jurnalist hüquqlarına iddialı olmayan ictimai fəal olaraq hadisələrə şəxsi münasibətimizi bildirərərkən, sosial media məlumatlarındanda istifadə edirik! Nurəddin Xoca
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
E-mail: n_alp@mail.ru