Minimum əmək haqqı və saatlıq hesablama - Sürpriz maaş artımı?
26-07-2024, 18:16
![Minimum əmək haqqı və saatlıq hesablama - Sürpriz maaş artımı?](/uploads/posts/2024-07/1722002657_1.jpg)
Minimum əmək haqqının artırılması ilə bağlı təkliflər hazırlanıb və payızın sonuna kimi Nazirlər Kabinetinə baxılması üçün təqdim edilməlidir. Minimum əmək haqqının artım səviyyəsi də suallar doğurur – onun nə qədər artacağı yanaşmaların xüsusiyyətlərindən asılı olacaq.
İqtisadçı alim Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, mümkün tədbirlər ikirəqəmli artım diapazonundadır. İlkin ekspert gözləntiləri orta əmək haqqının artımı və qiymət artımına nisbətən xüsusi artım modelinin istifadəsi ilə bağlıdır və dəyişikliklərin özü növbəti maliyyə ili üçün büdcə zərfinin kontekstində nəzərdən keçiriləcək. Təbii ki, bu sosial əhəmiyyətli məsələdə müəyyənlik qeyd olunan təşəbbüslərin hökumətdə müzakirəsindən sonra yaranacaq, lakin indi minimum əmək haqqının gələcəkdə artırılması ilə bağlı müəyyən sistemli yanaşmalardan danışmaq olar.
“Minimum əmək haqqının faiz artımı çox güman ki, ikirəqəmli olacaq, çünki respublikada orta hesablanmış nominal əmək haqqı bu səviyyədə artır. Bundan əlavə, minimum əmək haqqı artırılarkən inflyasiya həddi də nəzərə alına bilər. Ola bilsin ki, gələn il biz minimum əmək haqqının ikirəqəmli artımını müşahidə edək”, - deyə Bayramov bildirib.
“Axı, ölkədə orta nominal əmək haqqının artım dinamikasına diqqətlə baxsanız, onun bu səviyyədə artdığını görə bilərsiniz. Ona görə də biz təklif edirik ki, vətəndaşların minimum əmək haqqı artırılarkən həm son iki ildə əmək haqqı artımının orta faizini, əmək bazarında standartı, həm də yerli istehlak bazarında qiymət artımının səviyyəsini nəzərə alırıq. Çünki ümumiyyətlə, belə yanaşma daha əhəmiyyətli artım rolunu oynayacaq və ən kiçik maaşların artım dinamikasını sürətləndirəcək”, - deyə o vurğulayıb.
Ekspert qeyd edib ki, sözügedən tədbirlər nəticəsində 700 min vətəndaşımızın maaşı artacaq, çünki qərar vahid tarif cədvəli üzrə maaşların artırılmasına təsir edəcək: “Əlbəttə, burada biz qarşıdan gələn artımın açıq-aydın sosial nəticələrini də nəzərə almalıyıq, çünki minimum əmək haqqı alanlar vətəndaşlarımızın sosial kateqoriyasıdır. Belə ki, bu istiqamətdə müsbət dəyişikliklər həm də xüsusi sosial əhəmiyyət kəsb edəcək, çünki onlar bu sahədə sosial təminat səviyyəsinə təsir göstərəcək. Hazırda növbəti ildə vətəndaşları gözləyən yeni sosial paketlə bağlı müzakirələr davam edir. Söhbət minimum əmək haqqının artırılması istiqamətində təkliflərin hazırlanmasından gedir, lakin respublikada müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı həddinin nə qədər artacağı cari ilin payızında aparılan işlərin nəticələrinə əsasən məlum olacaq”.
Hazırda azərbaycanlıların minimum əmək haqqı 345 manatı keçmir. Bu ilin əvvəlində hökumət ən aşağı əmək haqqı həddinə yenidən baxmadı, ilin ortalarında isə ekspertlərin dövlət büdcəsinin gəlir və xərc maddələrinin artırılması çərçivəsində minimum əmək haqqına mümkün yenidən baxılması ilə bağlı gözləntiləri də özünü doğrultmadı. Digər məsələlərlə yanaşı, bu xüsusda aşağıdakı təfərrüat diqqət çəkir: mayın ortalarında yerli mediada saatlıq əmək haqqına keçid xəbəri yayılıb. Qarşıdan gələn artım, biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə
Bir qədər əvvəl bildirilmişdi ki, Dünya Bankı Qrupunun “Business Ready” hesabatına əsaslanan builki yol xəritəsində saatbaşı əmək haqqının perspektivləri vəd edilir və sözügedən sənəd çərçivəsində Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən aylıq minimum əmək haqqının saatlıq əmək haqqı ilə əvəz edilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlamaq tapşırılıb. Bu dönüş ekspert dairələrində və cəmiyyətdə qarışıq reaksiyaya səbəb olub - bəzi analitiklər belə bir qərarın vaxtından əvvəl olduğunu deyirlər.
Məsələn, “Xidmət-iş” Həmkarlar İttifaqları Federasiyasının vitse-prezidenti Cəmaləddin İsmayılov AYNA-ya şərhində deyib ki, xaricdə saatlıq əmək haqqı geniş tətbiq edilir, lakin bunun üçün ciddi iqtisadi baza və insanların normal yaşayış minimumunu təmin etmək üçün əmək haqqı fondu lazımdır.
“Əslində, saatlıq minimum əmək haqqı aylıq minimum əmək haqqından artıq olduqda belə üsullardan cəmiyyətimiz tərəfindən istifadə oluna və təsdiqlənə bilər. Bizdə 345 manatdır, nəzəri olaraq 540 manata yaxın olmalıdır. Azərbaycanın imzaladığı beynəlxalq sənədlərin tələblərini nəzərə alsaq, minimum əmək haqqı azərbaycanlıların orta nominal əmək haqqının 60 faizindən aşağı ola bilməz”, - deyə həmsöhbətimiz bildirib.
İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli də oxşar fikri bölüşür və qeyd edir ki, indiki iqtisadi şəraitdə belə bir sistem heç də inam yaratmır: “Azərbaycanın əmək bazarında dövlət sektoru üstünlük təşkil edir - 1,7 milyon işçinin 900 mini sabit iş günü müəyyən edilmiş büdcə təşkilatlarında çalışır”.
AYNA.az